Một thanh niên 20 tuổi làm việc đêm cho cây xăng tại Kyushu, Nhật Bản mới đây đã tử vong vì trúng độc cafeine. Được biết thanh niên này thường phải làm việc mỗi ngày từ đêm tới sáng, ban ngày anh thức đến chiều tối rồi ngủ đến giờ đi làm đêm. Để giữ tỉnh táo, anh thường xuyên uống cà phê và các loại nước giải khát tăng lực (energy drink)
Một vài giờ sau khi đi làm về, người nhà của nạn nhân phát hiện anh bất tỉnh. Gia đình đã gọi cứu thương nhưng quá muộn. Những người thân cho biết sức khỏe của nạn nhân đã có dấu hiệu giảm sút từ khoảng 1 năm trước. Họ đã khuyên can và nhắc nhở anh nhưng không thành công.
|
Nhiều loại nước giải khát tăng lực có hàm lượng caffein cao. |
Đại học Fukuoka đã thực hiện khám nghiệm pháp y theo yêu cầu của cảnh sát và xác định nguyên nhân của cái chết là do ngộ độc caffein. Vẫn còn một lượng nhỏ rượu trong máu của nạn nhân, kết hợp với các thông tin thu được từ kiểm tra dạ dày và máu, nước tiểu có nồng độ caffein cao đã được phát hiện. Các chuyên gia cũng loại bỏ nghi vấn đây là việc cố tình uống lượng lớn caffein để tự tử.
Theo giáo sư Matsumoto Toshihiko, chuyên gia nghiên cứu Y khoa và Tâm thần học, caffeine làm tăng nhịp tim bằng cách tác động trên tim. Ngoài ra nó còn có một tác dụng khác là lợi tiểu, nhưng có thể dẫn tới mất nước. Mặc dù làm tăng khả năng tỉnh táo cũng như hưng phấn, đây lại là gánh nặng với những người đang mệt mỏi hoặc có sức đề kháng thấp. Biểu hiện rõ ràng nhất là việc đau đầu khi hết tác dụng của caffein. Kết hợp của đồ uống có caffein với hút thuốc và uống rượu được khuyến cáo là vô cùng nguy hiểm.
Cà phê và caffein có trong thành phần một số loại thực phẩm có thể chống lại cơn buồn ngủ nhưng đôi khi gây ra các phản ứng phụ như rối loạn nhịp tim (đánh trống ngực), chóng mặt, buồn nôn, mất ngủ, rối loạn tiêu hóa, chuột rút... rất nguy hiểm, tăng nguy co giật, đột quỵ và thậm chí là đột tử.
|
Bảng so sánh lượng caffein trong một số đồ uống. |
Theo Ủy ban An toàn Thực phẩm của Văn phòng Nội các Nhật, hiện nay tại Nhật chưa có hệ thống phân loại cũng như đánh giá mức độ chấp nhận được của liều lượng caffein trong thực phẩm. Theo khuyến cáo, lượng tiêu thụ tối đa mỗi ngày là 400 mg (3 cốc cà phê) ở người lớn khỏe mạnh, 45 mg (một lon 355 ml) ở trẻ em 6 tuổi và 200-300 mg (2 cốc cà phê) ở phụ nữ mang thai.
Đây là trường hợp ngộ độc caffein từ đồ uống tăng lực đầu tiên tại Nhật Bản, nhưng không phải là đầu tiên trên thế giới. Ở Mỹ năm 2011 cũng đã có vụ một bé gái 14 tuổi tên là Anais Fournier, bị tử vong do uống nước giải khát tăng lực quá liều. Cô bé trước đó đã sử dụng hai lon nước chứa mỗi lon 240 mg caffein. Gia đình nạn nhân đã khởi kiện hãng đồ uống Monster Energy. Tòa án sau đó đã tuyên bố Monster Energy là một sản phẩm nguy hiểm. Nhà sản xuất đã không cảnh báo tới người tiêu dùng các rủi ro có thể gặp phải khi sử dụng.
|
Nước tăng lực Monster đang được nhiều game thủ truyền tay nhau sử dụng trong thời gian gần đây. Hình ảnh quầy hàng giới thiệu sản phẩm Monster tại một sự kiện game trong TP HCM. |
Tại Mỹ, Hiệp hội các trung tâm kiểm soát độc tố Mỹ (AAPCC) cho biết hàng năm có tới hàng trăm trường hợp thanh thiếu niên phải nhập viện cấp cứu vì gặp phải tác dụng phụ khi uống nước tăng lực quá liều. Một số tạp chí khoa học cũng đã đưa ra khuyến cáo rằng "đồ uống tăng lực không có lợi ích về trị liệu" và "những thức uống này có thể khiến một số trẻ em có nguy cơ gặp phải các tác dụng phụ nghiêm trọng về sức khỏe."
Mai Anh