Cosplay là loại hình nghệ thuật trình diễn, trong đó người tham gia (cosplayer) mặc các bộ trang phục và phụ kiện thời trang để tái hiện một nhân vật nhất định. Cosplayers hoạt động rất gắn kết với nhau và tạo thành những cộng đồng đông đảo. Nguồn hình ảnh cho cosplay thường lấy từ manga và anime, truyện tranh và hoạt hình phương Tây, game hay các loạt phim ảnh.
Nguồn gốc của cosplay
Nghệ thuật hóa trang theo nhân vật bắt nguồn ở Bắc Mỹ, tại những hội chợ về phim ảnh và game giả tưởng. Ví dụ sớm nhất về nghệ thuật này đã có từ năm 1908, khi bà William Fell (bang Ohio, Mỹ) cùng chồng tham gia một buổi tiệc hóa trang với bộ đồ Mr. Skygack và Miss Dillpickles, những nhân vật truyện tranh giả tưởng nổi tiếng khi đó.
|
Cosplay hiện đại bắt nguồn từ những sự kiện gặp mặt của người hâm mộ phim viễn tưởng |
Tuy nhiên, từ "Cosplay" lại xuất hiện lần đầu trên một tạp chí của Nhật Bản vào những năm 1980. Một biên tập viên người Nhật đã tới tham dự hội chợ tại Mỹ, và nghĩ ra từ "Cosplay" bằng cách kết hợp "Costume" (trang phục) và "Roleplay" (nhập vai). Cosplay nhanh chóng trở thành trào lưu tại Nhật Bản và lan rộng ra khắp châu Á trong những năm 1990. Điều đó khiến nhiều người nghĩ rằng nghệ thuật cosplay sinh ra từ Nhật Bản.
Nghệ thuật cosplay trên thế giới
Hình thức biểu diễn cosplay phổ biến nhất là góp mặt tại các hội chợ và sự kiện liên quan tới game, phim ảnh và truyện tranh. Có rất nhiều hội chợ như vậy được tổ chức trên thế giới, được sự hưởng ứng của rất nhiều người, bao gồm cả các ngôi sao Hollywood.
Sự kiện lớn nhất có sự tham gia của giới cosplayer là Comic Market (Comiket), được tổ chức tại Nhật vào mùa hè và mùa đông hàng năm. Comiket thu hút hàng trăm nghìn khách tham dự, trong đó bao gồm hàng nghìn cosplayers từ khắp nơi trên thế giới. Tại Bắc Mỹ, sự kiện nổi bật nhất chính là San Diego Comic-Con và New York Comic Con tại Mỹ. Châu Âu cũng không hề kém cạnh với triển lãm Japan Expo tại Paris (Pháp), cùng London MCM Expo và London Super Comic Convention tại Anh. Khu vực Đông Nam Á cũng có những hội chợ dành riêng cho cosplay như Cosplay Mania ở Philippines hay EOY Cosplay Festival ở Singapore.
Ngoài việc biểu diễn tại hội chợ, cosplayer còn có thể kiếm thu nhập từ việc xuất hiện trong các bộ ảnh nghệ thuật, hay làm người mẫu chuyên nghiệp. Nhiều cosplayer coi đây là công việc chính của mình và xây dựng được một sự nghiệp ấn tượng, với mức thu nhập không hề nhỏ.
> Những đường xăm gợi cảm trên nhân vật cá tính nhất Mass Effect
Và ở Việt Nam
Nghệ thuật cosplay du nhập vào Việt Nam không lâu so với các nước châu Á khác. Vào những năm 1995, đã xuất hiện một số dấu hiệu của các cosplayer. Đó là những bạn trẻ yêu thích manga và anime, mặc những trang phục khá giống nhân vật. Tới khi xuất hiện các game online với chiến lược quảng cáo bằng việc mời các hotgirl hóa trang thành nhân vật trong game, có thể nói cosplay bước tiến mới tại Việt Nam. Nổi tiếng nhất khi đó là bộ cosplay của Minh Hằng trong Ran Online, mở đầu cho trào lưu đại sứ game online và cả cosplay.
|
Người đi đầu trong trào lưu cosplay quảng cáo game |
A-M Festival, lễ hội cosplay đầu tiên tại Việt Nam diễn ra vào cuối năm 2004 ở Hà Nội. Ngay sau đó là VOF ở TP.HCM vào tháng 6/2005. Sự kiện này đã mở ra một sân chơi lớn cho những người đam mê cosplay. Một mốc quan trọng với cosplay Việt Nam là lễ hội JOVP ngày 23/7/2006. Đây là sự kiện cosplay đầu tiên được tổ chức có hệ thống, với giấy phép đầy đủ từ cơ quan quản lý. JOVP nổi bật với khuôn viên rộng, gian hàng hội chợ và chương trình sân khấu tập trung hướng về cosplay, tạo bộ khung cho rất nhiều sự kiện sau này dành cho cosplayer.
Hiện nay, giới cosplayer tại Việt Nam có hàng loạt sự kiện quy mô lớn nhỏ khác nhau trong suốt cả năm. Điều đó tạo cơ hội cho họ giao lưu và cọ xát nâng cao kinh nghiệm trong việc chuẩn bị trang phục, cũng như biểu diễn trước khán giả. Sự sáng tạo của cosplayer cũng được thể hiện qua những bộ trang phục tự chế rất hài hước và đậm chất Việt Nam.
> Cụ bà 68 tuổi vẫn đam mê cosplay
Cosplay vẫn gặp rất nhiều định kiến tại Việt Nam
Có mặt ở Việt Nam khoảng 20 năm, và phát triển mạnh trong vòng 10 năm nay, nhưng cosplay vẫn khiến nhiều người thấy khó chịu khi nhắc tới. Nguyên nhân đã được rất nhiều cosplayer cũng như người hâm mộ chỉ ra.
Vấn đề lớn nhất chính là sự quá đà và đôi khi là kệch cỡm của một bộ phận cosplayer. Đó có thể là những trang phục quá hở hang, hay những hành động gây phản cảm cho người xem như tốc váy, kéo quần, và để cho khán giả tự do chụp ảnh từ dưới váy. Sự khác biệt về văn hóa khiến những hành động bình thường ở nước ngoài lại trở thành sự "xốn mắt" với người Việt. Chính điều đó làm người ngoài có cái nhìn không hay về cosplay, cho rằng đây là một hình thức khiêu dâm công khai.
Màn trình diễn bình thường ở Nhật, nhưng lại phản cảm ở Việt Nam
Bên cạnh đó là không ít vụ scandal liên quan tới lừa đảo, trộm cắp và phá hoại đồ cosplay, hay thậm chí là cả quấy rối tình dục với giới cosplayer. Tất cả đều khiến người ngoài có cái nhìn định kiến về cộng đồng cosplayer Việt Nam. Việc chương trình "Thức thách người nổi tiếng" với tiểu phẩm hài "Loài nghiện game" được công chiếu hôm 8/12 vừa qua đã cho thấy một phần cách nhìn đầy tiêu cực, hay còn bị nhiều người coi là xúc phạm tới giới cosplayer.
Mong ước của không ít cosplayer Việt là được công nhận như những nghệ sỹ thực thụ. Với tình hình hiện nay, có vẻ họ vẫn còn rất nhiều điều phải làm trong thời gian tới.
Xem thêm:
'Loài nghiện game' gây phẫn nộ vì phỉ báng cosplay
Những bộ cosplay nổi bật nhất tại DreamHack Winter 2015
Tử Quỳnh