“Nhà báo đã quay quắt nhớ đất liền rồi, đúng không?” Cường - kiểm ngư viên phụ trách y tế tàu kiểm ngư 763- khẽ hỏi tôi khi hai đứa cùng mắc võng nằm trên boong và dõi mắt về phía “quái vật 981” trông càng ma quái trong ánh trăng.
Im lặng, bởi tôi biết
thực ra Cường đang tự hỏi chính mình sau gần 20 ngày biệt tăm với đất
liền. Tại điểm nóng Hoàng Sa, suốt mấy ngày qua, tôi chỉ gặp những hình
ảnh ngoan cường, dũng cảm và mưu trí trong cuộc đối đầu không khoan
nhượng. Còn khoảnh khắc này, tôi như được chạm nhẹ vào góc “tình riêng”
sâu lắng hiếm hoi giữa hai hiệp đấu sinh tử…
Một bữa cơm của các kiểm ngư viên trên tàu 763
Nuốt từng lời khi nghe chuyện đất liền
Đêm đầu tiên trên tàu
763, tôi ra mắt anh em kiểm ngư bằng gói quà của Báo Lao Động (thuốc lá,
chè, càphê...) mà tôi mang theo từ đất liền. Mọi người không giấu được
xúc động bởi quà nhỏ thôi nhưng đó là hơi ấm, là tình cảm, là tất cả từ
đất liền mà họ có thể ngửi và sờ mó được sau hơn 10 ngày lênh đênh trên
biển. “Cảm ơn Báo Lao Động, cảm ơn đất liền, chúng tôi thấy mình được
động viên kịp thời và ấm áp vô cùng” - thuyền trưởng Nguyễn Nam Hải thổ
lộ.
Chế một ấm chè mới, các
thành viên trên tàu yêu cầu tôi kể chuyện đất liền. Do tàu kiểm ngư 763
không có vệ tinh nên hơn 10 ngày qua, họ hoàn toàn mù tịt thông tin về
đất liền và ngược lại, gia đình, người thân của họ cũng không thể nào
biết được họ đang sống và chiến đấu như thế nào? “Tụi em được nghỉ lễ từ
ngày 30.4. Nhưng vừa về đến nhà ở với vợ con đúng một đêm thì sáng ra
đã nhận lệnh khẩn quay lại đơn vị rồi lên tàu đi luôn cho đến bây giờ” -
kiểm ngư viên tên Hiệp tâm sự.
Những câu hỏi về tình
hình đất liền sau đó cứ phát đi dồn dập. Để rồi họ há hốc mồm, gần như
nuốt từng lời khi nghe tôi kể chuyện thời sự liên quan đến “quái vật”
Hải Dương 981 từ khắp nơi trong nước và thế giới trong mấy ngày trước
đó. Chuyện chi với họ lúc này cũng lạ, cũng hay, cũng hấp dẫn. “Té ra,
trong bờ cũng căng thẳng và nóng ghê hè. Tình hình như rứa chắc vợ con
và người thân ở nhà lo lắng cho anh em tui ngoài ni ghê lắm” - anh Đức,
kiểm ngư viên ở tổ máy đứng ngồi không yên.
Nhiều người đập tay
xuống bàn, hỏi răng lại có chuyện đổi trắng thay đen một cách trơ trẽn
như rứa được khi tôi kể trong một cuộc họp báo quốc tế liên quan đến
“quái vật” Hải Dương 981 do Trung Quốc tổ chức, một quan chức của nước
này đã phát đi thông cáo rằng trong thời gian qua, tàu Việt Nam đã đâm
húc tàu Trung Quốc đến 171 lần và cho rằng đó là sự kiện gây “ngạc
nhiên” và “chấn động”. Lặng đi một lúc, bỗng nhiên tất cả cùng cười ồ,
ai đó phán một câu: “Đúng là lưỡi không xương, không có chuyện hoang
đường chi mà họ không nghĩ ra được”.
Phóng viên Báo Lao Động tác nghiệp trên tàu kiểm ngư 763.
Những đêm trắng cùng Hoàng Sa
Rồi cũng đến lượt tôi
mù trắng thông tin về đất liền như những kiểm ngư viên trên tàu 763.
Lòng như có lửa đang thiêu đốt do đã tác nghiệp trên điểm nóng Hoàng Sa
đến ngày thứ 6, nhưng tôi vẫn chưa có một dòng tin hay lời nhắn nào gửi
về được tòa soạn cũng như gia đình, trong khi hình ảnh, thông tin thì
ngồn ngộn.
Bao nhiêu đêm trên tàu
kiểm ngư 763 là bấy nhiêu đêm tôi thức trắng, lòng ngổn ngang. Bao giờ
dư âm của những cuộc đối đầu và bị vây hãm, rượt đuổi với tàu Trung Quốc
trong ngày cũng khiến niềm uất hận cứ nghèn nghẹn trong ngực, có khi
nước mắt cứ ứa thành dòng không ngăn được. Đã thế, biển Hoàng Sa những
đêm này đang vào mùa trăng. Ánh trăng bàng bạc trên đầu sóng như những
lát dao không ngừng cứa sâu vào nỗi nhớ đất liền trong tôi, cuộn dâng
ngày mỗi lớn...
Cường nãy giờ ngồi bên
tôi lặng lẽ, bỗng dưng lên tiếng vừa hỏi vừa kể như thể đang độc thoại:
“Không biết vợ em bây giờ thế nào. Vợ chồng em vừa cưới nhau được mấy
tháng. Sáng 1.5, đang thu dọn đồ đạc để chuyển nhà trọ thì nhận được
lệnh tập kết. Thế là việc chuyển nhà đành giao lại hết cho một mình vợ
và không biết đến giờ đã chuyển được hay chưa...”.
“Một tràng” của Cường
đã kéo tôi về với thực tại trớ trêu: Bên trái mạn tàu là trăng vẫn đang
vờn vuốt trên đầu sóng. Nhưng bên phải, phía ngoài kia chưa tới 10 hải
lý lại là hình ảnh “quái vật” Hải Dương 981 đèn rực sáng đầy thách thức
cả một vùng biển. Sau lưng con “quái vật” gớm ghiếc ấy là Hoàng Sa máu
thịt. Hoàng Sa lúc này gần tới mức cảm giác như chỉ cách một tầm tay
nhưng tôi không thể, không biết làm sao, cách nào để với tới. Cảm giác
bất lực và uất hận lại trào lên. Chẳng lẽ đến đây rồi mà tôi phải đành
lòng như lời câu ca dao đắng ngắt: Thuyền tròng trành đôi mạn/ Em ôm
duyên trở về?
Biển sẽ thêm xanh và đàn chim trắng trở về…
“Nhà báo sắp về đất
liền chưa?”. Ngày nào cũng đôi lần tôi nhận được câu hỏi này và mỗi lần
như vậy, trong sổ tay của tôi lại có thêm một số điện thoại của vợ hoặc
người thân các kiểm ngư viên tàu 763 ở đất liền. Mặc dù tôi liên tục
trấn an rằng, cứ nhắn “thoải mái, đừng có ngại” nhưng ai cũng chỉ rụt rè
ngắn gọn kiểu “bố mẹ, em và các con yên tâm - con, anh ở ngoài này vẫn
khỏe, bình an...”.
Có khi chính tay họ
viết vào sổ tay của tôi những lời nhắn quan trọng, sợ tôi không thể nhớ
hết chi tiết cần nhớ như anh Quý dặn vợ “còn 3 ngày nữa là đến ngày đặt
đá xây nhà, anh không về kịp nên em ở nhà cứ tiến hành như bình thường
và nhờ ông chủ thầu đứng ra cúng giúp cho. Anh đã hỏi rồi, ông chủ thầu
với anh cùng tuổi...”.
Nhớ nhất là đêm biển
động bất ngờ, sóng cứ từng đợt ầm ào phủ trắng boong tàu, nhưng anh Bình
vẫn nháy mắt rồi kéo tôi ra đó. Anh rào đón một hồi rồi mới nhờ tôi về
đến đất liền phải gọi cho vợ anh bằng được, và sớm nhất có thể, để nhắc
mỗi một chuyện: “Ngày 20 âm lịch tới đây (25.5) là ngày giỗ của bà cố
nội và bà cô bên anh, em nhớ thắp hương, đừng quên mà tội nghiệp...”.
Bình tâm sự: “Cây có gốc, người có tổ tiên. Đã thế mình quanh năm ăn ở
với đầu sóng ngọn gió, rồi vợ con ở nhà có sức khỏe, bình an hay
không... một phần cũng phải nhờ bề trên phù hộ cho. Điều gì cũng có thể
quên nhưng tổ tiên ông bà thì không thể...”.
Còn Hiệp, anh ghi cho
tôi số điện thoại của vợ ở Đà Nẵng nhưng không nhắn nhủ gì mà chỉ gửi
một phong thư viết tay được dán rất cẩn thận, bên ngoài còn bọc cả túi
bóng chống thấm nước. Trong đời, tôi chưa bao giờ cầm trên tay một phong
tình thư nào lại nằng nặng đến như thế...
Ngay chiều tối đầu tiên
về đến đất liền, tôi giở sổ tay lần lượt gọi cho từng người thân của
các kiểm ngư viên tàu 763 ở Đà Nẵng, Quảng Bình, Nghệ An, Thanh Hóa, Hải
Phòng... Và lần nào cũng như lần nào, chưa kịp nghe hết câu “tôi vừa
trở về từ tàu kiểm ngư 763, chồng chị vẫn khỏe và bình an...” là đầu dây
bên kia đã bật khóc. Đêm ấy tôi rất vui bởi nghĩ hình như lâu lắm rồi
mình mới làm được một việc có ý nghĩa. Dù sau đó những tin nhắn xin lỗi
rất thật thà kiểu “anh thông cảm, tại bất ngờ nhận tin em mừng quá không
kiềm chế được cảm xúc” lại khiến tôi buốt lòng.
Lại nhớ đến đêm tôi
nhận được lệnh “chuyển quân” rời tàu 763 để quay về đất liền. Khoảng
lặng giữa những cái ôm chầm cùng lời tạm biệt vội vã, không hiểu sao
trong đầu tôi lại vẳng lên lời một bài hát, rằng rồi “biển sẽ thêm xanh
và đàn chim trắng trở về...”. Tôi tin rằng mai đây biển sẽ “thêm xanh”
và các anh trên tàu kiểm ngư 763 thân thương cùng toàn thể lực lượng
kiểm ngư và cảnh sát biển đang ngày đêm ngoan cường chiến đấu để đẩy
đuổi “quái vật” ra khỏi vùng biển chủ quyền sẽ trở về như “những đàn
chim trắng”...
Theo Hoàng Văn Minh
Lao Động